1.4
Mahmoud de ghazna
   


Mahmoud de ghazna thaj e Ghaznadiaki Dinsatija

 

 

 

 


Sherutnipe e duijto maj bari Islamiko Imperecija ande Historija
O Mahmoud de Ghazna si jekh anda e maj cira prindzarde ale sa kade vov sas jekh anda e sherutne kaj lile maj but phuvija ande manushikani historija.
E Ghazna Dinastia, sas e sherutni katar o dujto maj bari Islamico Imperecija anda e lumiaki historija. Lengo teritory sas katar kodo so ages si Afghanistan thaj Pakistan ko Esto ko Caspiko Paj ando Vesto. Mashkar 997 thaj 999, jekh Civilno Maripe phaglas e Ghazna Dinastia. E phrala Ismail thaj Mahmoud marde pes anda regiono, savo o Mahmoud maj palal las les thaj peske phralesa sas te marel pes anda kodo.  Kana sas te lel vi aver phuva pala kodo, vov nakhlas 17 var anda Pajab regiono (prindzardo vi sar Sindh regiono).  Kade sar vov sichiardas ande bare foruria sar o Gwailor, Kanaui thaj Mathura  kodo sikavel ke militarichno plano kerdas.  

O Kadir, o kajfo katar o Bagdad, akceptujsardas o sherutnipe e Mahmudosko ando Esto, thaj bichaldas leske jekh honorarichno roba/rochia/coxa rashaij thaj das leske uni tituluri. Katar kado punkto, o anav Kadir sas pasha lesko anav pe sa e hurde love savo o Mahmud stampilisardas. Kodo so o kalifo kerdas sa kade akceptujsardas les ande peske islamisko pachaijmata thaj las decizija te lel akcija kontra e idolatorengi ande India.
Kana vov marelas pes te lel e phuvja anda Nord India mashkar 1005 thaj 1030, o Mahmoud Ghazna intrigo vrama lelas pesa sklavuri. Ando 1005to bersh, o Mahmoud las o plaj Panjab thaj astardas te dzal ande  Nord India. Leske armii/katane sas protektujme katar e bare purane khera, e chachi zor leke katanaki sas sar von organizujnas pes thaj sar dzanenas te planujn.
E Seldchuks (dik sa kade 2.7) tela o Tugrif Beg aparisardas e Ghaznadisko satana ando 1040to bersh, thaj kade ashade e Ghazna Dinastia te buxliol karing o Vest.
E ketana sas kerdi anda slavenge trupe, thaj savore katar maj but nacii khetane sas shute. Kadi sas leski baza, leski zor ande ketana. E aver rig anda leski ketana sas kerdi anda voluntaruri thaj mercenaruri.

E themesko sistemo bazilas pes pe duj fundamenturi. Anglunes,  sas e anglune kampanii karing e adunchi-barvale regionuri anda Nord India. Dujto, e taksi. Anda o Mahmoud leske ketanii kindenas e taksi, thaj len sas len interesso pe kodo anda kodo ke vi von shaj lenas love kana lengo sherutno barvalo sas.

E ketanii katar o Mahmoud sas kerde anda profesionalne soldaturisave avile anda intrebo luma te keren leske buki. E trupe kerde anda sklavuri, sas maj but te aven anglal thaj kana trebulas vi ando maripe te dzan.
Kadala sklavuri, maj but anda lende buchiarne, chi sas feri anda ketana ale vi ando sistemo e themesko. Kado sas o sekreto sar o Mahmoud nerisardas. E but sklavuri save sas ande e Mahmoudeski ketana von sas sichiarde te keren arta thaj buki ando sastri, sumnakaj, rup etc. thaj von lasharde e komercialne kondicii katar e industria katar e Ghazana Dinastia.
Ando 1017to bersh, phnel pe ke o Mahmoud de ghazna andas maj but sar 50 000 sklavuri anda Khorezm.



Ande kodi vrama, chi bririnas aba te avel varekon kontra e zoraki e Mahmoudoski. 54 000 manusha grastenca thaj 1 300 elefanturi sas lesa kana dzalas te lel avera phuvia, thaj pashe sas inke leski sofistikime artileria.
Kana vov sas sherutno, o Mahmoud gelas ande India aba svako bersh. Kodo ke vov kothe gelas chi andas feri nasulipe e Indiake, ale vi mishtipe. Tela e influenca e Dinastiake Ghazna, e India lokhores astardas te putrel pes karing o Islamicko dzanglipe, filosofia thaj literatura. Sar o Mahmoud kothe sas, o Islamo astardas te dzal maj dur ande kado regiono thaj lokhores las o than e Buddhismoske thaj Hindujsmoske.
Thaj kade, o intrego regiono lasheajlo tela o sherutnipe e Mahmoudosko de Ghazna, savo korkori das peske titulo sar sultano. O maj vazhno foro anda e imparacija Ghazna, savo sas vi o foro kaj o Ghazna arakhadilas, sas but prindzardo ande kodi vrama anda leske shukar gredini thaj bare khera thaj palaturi. Uni anda lende si inke vi ages. O Mahmoud kerdas o foro Ghazna jekh literaturako thaj artako foro thaj ingiardas kado ande regionuri. E influenci katar e Islamiska edukacija thaj Persiano kultura ande India sas len efekturi ande aktualne arta thaj literatura.
O Mahmoud de Ghazna sas but prindzardo sar jekh generalo bute eksperiencasa thaj bute kuradzosa ande marimaski vrama thaj jekh but inteligento thaj lasho sherutno ande pacheaki vrama.
Leski militarichno kariera sar agosardi kana gelas ande Persia. Kodi sas vi e maj palutni bari akcija, vov mulas ando 1030to bersh kana sas 59 bershengo. Vov mulas ande Agra.
Pala so o Mahmoud mulas, e Seldchuks, e Ghurides,  e Chwaresm-Shahs thaj aver turkicka triburi darade e zor katar e Dinastia Ghazna.

E Imperecija astardas te phagel pes. O angluno semno sas o maripe kaj xasarde les angla e Seldchuks ando 1040-1041 ando Dandanqan. O Mas´du de Ghazna, kodo so las e zor pala o Mahmoud, nashlas palem ke Ghazna thaj mukhlas o Chorassahn ke Seldchukuri.

E Ghuriduri, jekh narodo anda e Nord rig e Afghanistanoski, barilas thaj ashilas e dinastia de Ghur ande k-aver shel bersh. O Mahmoud de Ghazna kerdas kontrola pe kado narodo, ale kodo so avilas pala leste chi birisardas te kontroluil o Ghur. Anda kodo ke jekh familiarno problemo sas mashkar e Ghurides thaj e Ghaznadianuri, e Ghurides mardas len ando 1186to bersh. Kade sar phiravenas pes e sklavonca Roma maj dur gelas sa kade.  Pala so e imperecija e Ghazna phagilas, maj but cikne islamichno emiraturi avile ando regiono, thaj o Chwaresm-Shahs las e imperecija savi sas tela ordino e Seldchukongi. Ke kodi vrama chi sas chi sosko imperato/thagar akceptujme, thaj kade e duj generaluri e sklavenge  anda e dinastia Ghazna; Yildiz thaj Aybak, lile peski independenca katar e dinastia Ghazna thaj Dehli. O Yildiz thajo Aybak sas aba maj palal marde katar e Ghurides ando 1206to bersh. Kadala marimata kerde te slobodinpe maj but Roma katar e sklavia.

Mashkar 1186to bersh thaj 1266to bersh, e Roma nasale ande maj but riga. Ma but anda lende nashle ko thagaripen “Rum-Seldchuks” (dikh vi 2.7), aver rig gele ke Mamelukuri (dikh vi 2.5). thaj e reshta ashile ande angluni thaj dujto “Sklavijaki Dinastija”, katar von von xastrajle ando 13to shel bersh. E maj palutni grupa e Romengi savi slobodisajle  vaj avile ke Europa vaj ashile ando regiono ande cikne grupi.



E “Sklavonge Dinastii”

E angluni Sklavongi dinastia sas katar o 1206to bersh dzi ko 1266to bersh, e dujto sas katar 1266to bersh dzi ko 1290to bersh. Ando 1206to bersh, Schams al-Din Iltutmisch kindas o titulo “Indiako Sultano” katar o kalifo e Bagdadosko, thaj vazdas e Angluni Sklavongi Dinastia. E dujto sas lan zor te beshel kontra e Mongolonge, ale lengi zor thaj influenca chi birisardas karing o est. Anda kodo kodola Roma save ages phenen peske Bazigar-Banjara ashile ande India thaj Pakistan.



1186-1348  Jekh Regiono ando Paruvipe

Kana o militarichno Islamico them e Ghaznadianengo pelas, e zor thaj e kontrola xasajle ando reiono, thaj pe kodo shaj te kerel pes komparacija ke situacija anda Irak pala so pelas o Governo ando 2003.
Pala so e Dinastia Ghazna, uni cikne Arabico emiraturi avile ando regiono, jekh anda lende sas o Seldchuks savo sas prindzardo vi sar o “Rum-Seldchuks”.
O regiono astardas te paruvel pes kana e Mongoluri avile tela o sherutnipe katar o Dschinghis Khan. Kado ingiardas ko paruvimos, anda kodo ke e sherutne dikhle ke lenge zurale pozicii shaj te aven lile katar e Mongoluri.
Ando 1192to bersh, e Islamiche katani lile ando maripe e Nord India e angluni var thaj achile kothe shela bershenge.
O regiono katar e Siria, Mesopotamia, Persia thaj e cikni Asia sas o than e Seldchukengo, jekh Islamichno Tursko narodo, anda maj but sar 300 bersha.
Mashkar 1226to thaj 1355to bersh, e Mongoluri  marde pes palem thaj palem. Maj phares sas lenge kana marde pes e Imperecienca katar e Mamelukuri thaj Seldchukuri.
Kana e Dinastia katar o Ghazna phagilas ando 1206to bersh, sas but mishto e Romenge. Pe jekh rig mukhlas len slobodo, thaj pe aver rig len nas le chi sosko than te mangen, thaj sa kodo problemo savo si len vi ages.

O regiono katar von avile, katar Panjab thaj Sindh, sas Islamichno atunchi. Pala 200 bersha, e Romen ma nas len drom karing khere, pala so vi e Grekicka elementuri xasajle anda chib thaj akana e Cristiane Mongoluri avenas te len o them.
O regiono sas zurales instabilno, anda kodo e Roma sas te dzan pasha varekaste, thaj von line decizija te dzan pasha e Selduchukuri. Pala historijy, phenel pes ke kodo kerdas pes mashkar 1206to thaj 1290to bersh.
Ando 1290to bersh, e Imperecija katar o “Rum.Seldchuks” sas pasha leste o Ottoman I. thaj anda kodo areslas te avel rig anda e Ottomansko Imperecija.
Ando 1346to bersh, e ottomansko Imperecija gelas karing o Vest, thaj kade e angluni Ottomansko katana areslas ande Europa.
Ando 1348to bersh, e anglune Roma sas rekordime ando Belgrad/Serbia. E anglune sklavuri Roma save nashenas.