1.7
E Seldchukuri thaj e Rum-Seldchukuri
   


E Seldchukuri (990-1077) thaj e Rum- Seldchukuri (1077-1290)

 

 

 

 


E Imperecija katar e Seldchukuri vazdas pes ando 990to bersh. Ando 11to shel bersh, e Sledchusko Oghuses invadisarde o Irano thaj o Mashkarutno Esto katar e mashkarutni Asia. E Seldchukuri phirade pes sar  e plajeske manusha, ande familialno klanuri thaj lile ando maripe riga anda Irako, Aserbaidzian thaj Armenia.
Sa ande kodi vrama, e Ghaznadianuri sas shertune katar kodo so si ages Afghanistan thaj Panjab. O Tugril Beg mukisajlo ando Bagdad ando 1055to bersh thaj mukhlas e loklane lideron te den les o titulo sar sultano. Tela o sherutnipe katar o Alp Arslan (1062-1072) thaj lesko chavo Malik Shah (1072-1092), aresel e maj bari politichno zor ando Mashkarutno Esto, thaj vi e Bizantinuri si bichalde zorasa parpale katar e Seldchukuri.
O Sultano Sandschar (1141) si o maj palutno lidero katar e bari Seldchuk Imperecija, thaj pala leste phagiol ande cikne imperecii.
O Sulaiman ibn Kutulmisch vazdel o sultanato katar o “Rum-Seldchuks” ando Manzikert ando teritorio katar o Bizantino pala so mardas pes e Bizantzinosa, ale e Seldchukuri naj pale khetane ande Imperecija katar o “rum-Seldchuks” dzi kana avilas ko sherutnipe o Iznik thaj maj palal e Konia.




O anav “Rum” avel anda kodo ke e Seldchukuri kamle te vazden jekh imperecija ande Asia pala o modelo sar e Romanuri vazde e Roma. Pala e  chibako specificiteto, “Roma” areslas te phenel pes “Rum”.
E Seldchunuri ande ande kodo regiono e arta sar te keren pes e coluri.
E populacija/manusha anda e imperecija sas but aver: nomaduri thaj vi manusha bi themesko; Turkicka triburi, Persianuri, Grekuri, Armenianuri thaj Roma avile pashe pasha e Rum-Seldchukuri.


E sultanuri sas te len sama pa them, thaj maj but sar e Mongoluri avile ando regiono ando 13to shel bersh.
E Imperecija sas but puterdi te lel pashe neve themutnen. Kadalen, sas aba, e buti te len sama po Imperecija kana si maripe. Sako klan familija sas te del po 10.000 soldaturi.
E civilne Chachimata sas feri anda e Muslimuri, thaj sa e aver manusha sas shajpe te aven legalno inkiarde sar sklavuri.
E Imperecija katar o Rum-Seldchuks lel peski maj bari politichno zor kana o sherutno sas o Aladdin Kaikobad I. (1219-1237). Tela leski komanda, e sklavuri aresle slpbpdno manusha thaj mashkar lende vi e Roma, save avile pasha e Imperecija Rum-Seldchuks pala so e Ghazna Imperecija phagilas. Sa jekh, e Rum-Seldchukuri sas marde katar e Mongoluri ando 1243to bersh thaj kade xasarde e kontrola pa e phuvia anda Esto. Katar 1284to dzi ko 1302to bersh, maj but thaj maj but turkicka triburi lile influenca ande Imperecija katar e Rum-seldchukuri, dzi kana areslas teavel totalno tela e Ottomansko Imperecija tela o sherutnipe e Ottoman-osko I.
Anda kodo ke maj but religii sas, sas aver problemo anda kado regiono. E Roma sas Hindus sar vi e k-aver manusha anda peske nativno thema kana sar sklavuri sas astarde. Akana e situacija sas but k-aver. E Roma sas te len decizija. Katar o Esto, e Mongoluri avile maj pashe, kaj e Christianuri sas; e imperecii save trujal sas sas savore Islamichno, thaj vi o Rum-Seldchuks. Kana avile khetane e Rum-Seldchukonca, thaj chi sas len aver shansa, kodo sas vaj te aven Muslimuri vaj te aven palem sklavuri, savi sas inke jekh rig anda societeto.