2.5.6
1745 - 1782
   




1745. E Roma ande Spania si te achaven o phiripe thaj si te dzan te beshen ande kodola forra savesas phende ande duj kurke. Kon chi dzal te beshel kothe ande duj kurke si te avel mudardo. “ Si legalno te shaj aven mudarde.” E kahngeria chi maj del lenge azilo.

Ketani beshen ande gava te len sama.

1748. Ando Svedo, sa e zakonuri kerde jekh, thaj kade kamenas te prevenin e imigracija thaj te achaven e Romen zorasa.

1749. Si o bersh kana kerel pes o „Baro rodipe pala e Roma“ ande Spania. E Roma si separime “e lashe katar e nasul”, thaj keren kodo pala so pushen e Romen thaj e manushen. E “nasul” si te keren e publikske buki zorasa. Kodola save nasone si te aven mudarde. E chejora bidejango si bichalde ande le chorenge khera vaj te keren buki e “lashe” manushenge. E dzuvla kodolenge save si mudarde thaj lenge shejora maj cikne sar efta bershenge si “edukime pala e Kristiano doktrina thaj ande dar e Devlestar” thaj bishalde ke fabriki.

1753-54. O Stefan Valyi, jekh ungro studento katar o leyden Universiteto arakhel avri ke e Romani chib avel katar o Punjabi kana kerdas komparacija mashkar 1000 vorbi save sas vorbime katar trin studenturi anda Malbar thaj e chib savi vrobinas e Roma ando Raab, pasha lesko foro.

1759. E Roma si shudine avri anda Saint Petersburg, Rusia.

1761. E Maria Theresa, e Thagarni e Ungroski, nakhavel e anglune zakonuri ande Europa savenca zumavel te achavel, asimilil e Romen thaj akharel len “Neve Ungruri”.

1763. Ando Austro-Ungro Thagaripe, o Szekely Von Doba anel avri anglunes ke akademikuri ando 6to Novembre ande Viena Gazeta , kodo so arkhlas o Pastori Stephan Valyi pala e Romenge origini ande India.

1764. Ande Franca naj voja e vagabondonge te beshen ando them, thaj nevi legislacija avel avri.  E mursha si bichalde ke galeria pe trin bersha. Sa e aver si bichalde ande le chorenge khera pe trin bersha, thaj pala kodo del lenge voja te beshen abde khera thaj keren varesavi buki. Kana e mursha vareso nasul kerenas, sas te dzan ande galeria pe 9 bersha, thaj kana inke kerena atunchi si te beshen kothe intrigo trajo.

1773. Ando Decembro, e Maria Theresa, e Ungroski Thagarni, del ordino ka sa e chavore maj terne sar 5e bershenge  save si ando Palatinato Pressburg thaj Fahlendorf te aven lile katar lenge dada. Von sas ingiarde ande gava, dur, thaj sas dine ke gavutne te len sama pe lende thaj pokinenas lenge 12-18 Forinturi po bersh. Maj but anda chavore nasale thaj gele ke peske familii parpale, save nashle te garaven pes ande plaja.

1776. O Constantin, Prinzo e Moldovako, chi mukel e Romen te len pes mashkar peste.

1782. O Joseph II e Ungrosko, chavo e Thagarneako Maria Theresa, del avri jekh edikto thaj kothe sas les 59 punkturi kaj paruvelas peski politica: e chavorenge musaj sas lenge te dzan ande skoli thaj ke khangeria; e Romani chib, Romane gada thaj Romani muzika naj mukli.

Ando Ungro, phendas pes ke duj shela Roma si kanibaluri.