|
1782. O Joseph
II e Ungrosko, chavo e Thagarneako Maria Theresa, del avri jekh
edikto thaj kothe sas les 59 punkturi kaj paruvelas peski politica: e
chavorenge musaj sas lenge te dzan ande skoli thaj ke khangeria; e
Romani chib,
Romane gada thaj Romani muzika naj mukli.
Ando Ungro, phendas pes ke duj shela Roma si
kanibaluri.
1783. E
legislacija ande Spania anel pale e maj palutne ordini. E Romane gada,
sar von trajnas thaj e chib nas lenge voja thaj musaj sas lenge ande 90
ges te
achen pe jekh than. O anva
Gitano nas lenge voja te phenen les thaj sas te avel khoslo anda sa e
oficialne
lila. Vazdas pes e restrikcii kaj te beshen thaj sar te keren
buki. Kon
chi kerelas kodo sas te aven semnome thaj kana inke jekh var astarenas
len ke
chi kerde kodo atunchi mudarenas len.
O
Heinrich Grellman katar o
Göttingen Universiteto ramol o „Die Zigeuner“. Pala
kodo so e aver manusha so ramosarde pala Roma, vov ramol kaj e Roma
aven anda
India thaj shaj phenel kodo pala lengi chib.
18to shel bersh. O Konto Orlov e Rusiako
organizujl o angluno Romano koro, thaj o sherutno
sas o Ivan Sokolov. E manusha anda koro sas alosarde anda leske Romane
sklavuri.
18to shel bersh. “Gypsy Hunts” (te den pushke e Romen) sas
jekh
prindzardo sporto ando Niamco.
1802. O
Prefekto e departamentosko katar Basses Pyrenees anda Franca del avri
ordino ke “te vudzarel pes o them e Romendar”
1803. O
Napoleon Bonaparte chi mukel e Romen te beshen ande Franca. Chavore,
dzuvla thaj phure manush si bichalde ke le chorenge khera. E terne
mursha shaj
te dzan vaj ande ketana vaj ande marina. E phureder mursha si
bichalde
te keren zorasa buki.
1807.
O Konto Orlov e
Rusiako slobodil e Romen save sas ande lesko koro thaj kade von aresen
te aven
o angluno profesionalno koro ande Rusia. Ande
grupa avel vi e but prindzardi Stepanida Soldatova.
1811. E
Trinità Cooper, romani shej deshutrine bershengi, mangel te dzal
ande
jekh karitatichno shkola anda e chorore chavore, ando Clapham pasha
London, voj
thaj lake duj phrala. Maj palal si mukle te aven ande shkola.
1816. O John
Hoyland, ramol o angluno
seriosno lil kaj mangelas ka e Romeneg ande England te avel lenge maj
feder.
Pala kodo keren pes karitatichno projekturi, ale e Roma si deportujme
ande
Australia sar kriminaluri.
1822.
Ando U.K., nakhavel pes o Turnpike Act. E
Romenge nas lenge voja te parkin peske kampinuri pahsa e droma.
1830.
Keren pes e anglune vurdona ucharade anda e
Roma ando England.
1830.
E bare Raj ando
Nordhausen, Niamco, len e chavoren katar lenge dada thaj den len ke le
gadze te
barearen len.
1834. O
Sherutno e Valahiako, o Alexando Ghica, mukel slobodo sa e themeske
sklavon.
1837. O George
Borrow boldel o Saint Luke Gospel ande Romani chib.
1842. E
Moldovako sherutno, o Mihail Sturdza, slobodil sa e themeske sklavon;
sa
jekh, ande Valahia thaj Moldova e privatne manushenge si lenge inke
slobodno te
inkiaren sklavon.
1844. E
Moldovaki Khangeri slobodil e Romane sklavon.
1847. E
Valahiaki Khangeri slobodil e Romane sklavon.
1848. Vi ande
Transilavia e sklavuri si slobodime, mashkar lende vi Roma.
|