3.1
E Roma thaj e Sinturi ando Nacional-Socialismo
   


Kana e Nacional Socialisturi avile ke zor, kadi politika gelas maj dur ale maj nasul. E Informaciako Biuro anda Munich parubdas pesko anav ando 1938to bersh ando “O Kriminalno Ofiso katar e Reich anda o maripe kontra e Rasaki e Romengi” thaj integrujsajlo ando centralno kriminalno ofiso katar e Reich ando Berlin. Kana e policija kerel e registracija e Romengi, o centralno kriminalno ofiso rodas avri dzangle manushen save te registrjn sistematichno e intregone narodos e Roemngo thaj e Sintongo anda Naimco. Anda kado, o kade anavdo “Rasial-Higienichno Rodimasko Centro” vazdas pes ko centralno sastimasko departamento. E Centrosko sherutno sas o fizichiano Dr. Robert Ritter, thaj e love ke te shaj kerel pes o “rodipe” denas len e Niamcisko Rodimaski Grupa.

O Ritter phenelas ke e Roma si jekh “kriminalno thaj anti-socialno rasa” savi musaj si te avel eliminime/mudardi (musaj te xasajvel).  Vov anavdas pesko rodipe “kriminalno biologia” thaj phenelas ke e Roma thaj e Sinturi sar jekh narodo si len kriminalno tendince save si genetichno. Ande angluni faza peske bukiaki, o Ritter kerdas diferenca mashkar e “chache Roma” thaj  e “dopash Roma” thaj kodola save si “dopash Roma” vov phenelas ke von si specialno “anti-socialne”.  Ande jekh anda leske raporturi vov ramol:

“O puchipe pa roma shaj te phenel pes ke reshimo si kana e maj but anda e anti-socialne thaj e khanchivale dopash Roma avena deportime ke bare bukiake kampuri thaj kana chi ashavena len te keren maj dur chavoren. Feri atunchi e generacii so avena katar o Niamcisko narodo shaj xastran kadale pharimastar.”

E Rodimasko Centro katar o Ritter ananas ande buki dzangle manusha, thaj mashkar lende sas si e antropologista Dr. Eva Justin, o Professori Sophie Erhardt thaj vi o Dr. Ruth kellermann anda Hamburg. Lengi buki sas te roden avri e genealogia e familienge thaj kade shaj arakhenas avri “sode chache Roma” e Roma thaj e Sinti si. E arhiva savi o Ritter thaj leske mausha kerde, sas maj dur bichaldi ke policija thaj kade arestinas e familien save sas registrujme opre thaj deportinas len kekoncentracijake kampuri. Feri uni anda lende avile parpale katar kadala kampuri. Feri ande le gasoske sobe katar e koncentracijake kampuri, dopash miliono Roma thaj Sinti sas mudarde. Ande le Est Europake thema, aver shela mii Romenge peline viktime ande le eksekucii le Niamconge kana okupisarde ando Dujto Lumako Maripe. Chi ages thaj chi dzanel pes sode viktime ashile kothe.