|
| |
|
|
|
 E Roma thaj e Sinturi
ando Nacional-Socialismo  |
| |
|
|
Kana e Nacional
Socialisturi avile ke zor, kadi politika gelas maj dur ale maj nasul. E
Informaciako Biuro anda Munich parubdas pesko anav ando 1938to bersh
ando “O Kriminalno Ofiso katar e Reich anda o maripe kontra e
Rasaki e Romengi” thaj integrujsajlo ando centralno kriminalno
ofiso katar e Reich ando Berlin. Kana e policija kerel e registracija e
Romengi, o centralno kriminalno ofiso rodas avri dzangle manushen save
te registrjn sistematichno e intregone narodos e Roemngo thaj e
Sintongo anda Naimco. Anda kado, o kade anavdo
“Rasial-Higienichno Rodimasko Centro” vazdas pes ko
centralno sastimasko departamento. E Centrosko sherutno sas o
fizichiano Dr. Robert Ritter, thaj e love ke te shaj kerel pes o
“rodipe” denas len e Niamcisko Rodimaski Grupa.
O
Ritter phenelas ke e Roma si jekh “kriminalno thaj anti-socialno
rasa” savi musaj si te avel eliminime/mudardi (musaj te
xasajvel). Vov anavdas pesko rodipe “kriminalno
biologia” thaj phenelas ke e Roma thaj e Sinturi sar jekh narodo
si len kriminalno tendince save si genetichno. Ande angluni faza peske
bukiaki, o Ritter kerdas diferenca mashkar e “chache Roma”
thaj e “dopash Roma” thaj kodola save si
“dopash Roma” vov phenelas ke von si specialno
“anti-socialne”. Ande jekh anda leske raporturi vov
ramol:
“O
puchipe pa roma shaj te phenel pes ke reshimo si kana e maj but anda e
anti-socialne thaj e khanchivale dopash Roma avena deportime ke bare
bukiake kampuri thaj kana chi ashavena len te keren maj dur chavoren.
Feri atunchi e generacii so avena katar o Niamcisko narodo shaj xastran
kadale pharimastar.”
E
Rodimasko Centro katar o Ritter ananas ande buki dzangle manusha, thaj
mashkar lende sas si e antropologista Dr. Eva Justin, o Professori
Sophie Erhardt thaj vi o Dr. Ruth kellermann anda Hamburg. Lengi buki
sas te roden avri e genealogia e familienge thaj kade shaj arakhenas
avri “sode chache Roma” e Roma thaj e Sinti si. E arhiva
savi o Ritter thaj leske mausha kerde, sas maj dur bichaldi ke policija
thaj kade arestinas e familien save sas registrujme opre thaj
deportinas len kekoncentracijake kampuri. Feri uni anda lende avile
parpale katar kadala kampuri. Feri ande le gasoske sobe katar e
koncentracijake kampuri, dopash miliono Roma thaj Sinti sas mudarde.
Ande le Est Europake thema, aver shela mii Romenge peline viktime ande
le eksekucii le Niamconge kana okupisarde ando Dujto Lumako Maripe. Chi
ages thaj chi dzanel pes sode viktime ashile kothe.
|
|
|
 |
